گزارشکار آزمایش تصعید نفتالین
عنوان آزمایش : تصعید
هدف از انجام آزمایش : تصعید نفتالین
وسایل مورد نیاز : نفتالین ، چراغ بونزن ، ظرف در دار ، کاغذ صافی
تئوری آزمایش :
فشار بخار يك ماده جامد با دما تغيير مي كند. به همين دليل، بعضي تركيبات جامد بدون اينكه از فاز مايع عبور كنند به آساني و مستقيما به بخار تبديل مي شوند. اين فرايند، تصعيد ناميده مي شود.
چون بخار را مي توان دوباره جامد كرد از اين تبديل مي توان به عنوان روشي براي تخليص مواد استفاده كرد. عمل تخليص وقتي به خوبي انجام پذير است كه فشار بخار ناخالصيها مشخصا كمتر از فشار بخار ماده تصعيد شدني باشد.
به عبارتی دیگر تنها می توان مواد جامدی را از هم جدا کرد که اختلاف فشار بخار زیادی از یکدیگر دارند.
در این روش نمونه در دمایی پایین تر از نقطه ی ذوب گرم می شود و مستقیماً از حالت جامد به صورت بخار در می آید و سپس بخار حاصل در سطح سردی به حالت جامد متبلور می شود.
تصعید جامدات:
تصعيد خاصيتي است كه معمولا در مواد نسبتا غير قطبي با ساختمان بسيار متقارن ديده مي شود. تركيبات متقارن، غالبا نقطه ذوب و فشار بخار بالايي دارند.
تبخير پذيري آسان اين مواد از سطح جامد را معلول ضعيف بودن نيروهاي بين مولكولي مي دانند.
روش کار:
- مقداری نفتالین ناخالص را بر روی ةرف ریخته،
- در ظرف را روی ظرف حاوی نفتالین برگردانده طوری که هیچ منفذی به بیرون نداشته باشد.
- مجموع ظرف را به ملایمت گرم می کنیم؛ بهتر است براي گرم كردن از حمام بخار استفاده شود. چنانچه حمام بخار در دسترس نبود، بشري را كه قطر دهانه آن متناسب با قطر شيشه ساعت باشد تا دو سوم حجم از آب پر كنيد و شيشه ساعت و قيف را روي آن بگذاريد و آب را به ملايمت گرم كنيد. ( 30 الی 45 دقیقه آنرا به همان حال بگذارید )
- طی این مدت در اثر حرارت نفتالین تصعید شده و در ظرف متراکم می شود.
نتیجه گیری :
تصعيد خاصيتي است كه معمولا در مواد نسبتا غير قطبي با ساختمان بسيار متقارن ديده مي شود. تركيبات متقارن، غالبا نقطه ذوب و فشار بخار بالايي دارند.
عوامل ایجاد کننده خطا :
باید دقت کرد شعله کم باشد تا ظرف نشکند.
بهتر است از دو توری بر روی شعله استفاده کرد.
برای آگاهی بیشتر میتوانید به رونوشت انگلیسی این مقاله سر بزنید.
نفتالین که به نامهای «آلبوکربن»، «کافور قیر»، «قیر سفید» یا «نفتالن» نیز گفته میشود؛ یک هیدروکربن آروماتیکاست که به نمای گلوکههای کوچک به بازار میآیند وحالت جامد ورنگ سفیدی دارد. نفتالین به تندی فرازش(تصعید) مییابد و بخاری بسیار آتش زا دارد.مولکول نفتالین از دو حلقهٔ جوش خوردهٔ بنزن ساخته شده است.آن از زغال سنگ به دست میآید و به فتالیک انیدریدبرای ساخت پلاستیکها، رنگهاو حل کنندههابه کار میرود. نفتالین برای گندزداییو حشره کشی(بیشتر حل شده در متانول) کاربرد فراوانی دارد. نفتالین را برای جلوگیری از بید زدن فرش و پارچههای پشمی نیز به کار میبرند.
تاریخچه
سال ۱۸۱۹و ۱۸۲۰، دست کم دو شیمیدان مادهٔ جامد سفیدی با بوی زننده گزارش کردند که از تقطیر زغال سنگ به دست میآید. سال ۱۸۲۱، جان کید(John Kidd) بسیاری از ویژگیهای این مادهها و روشهای فرآوری آنها پیدا کرد و نام نفتالین را برای این ماده پیشنهاد کرد(چون این ماده از گونهای نفتا -که نام گستردهای که برای آمیختهای از هیدروکربنهای فرار و آتشگیر که زغال سنگ را نیز دربرمی گیرند؛ میشود.- به دست آمده بود.) در ادامه فرمول شیمیایی آن توسط مایکل فارادی (Michael Faraday) در سال 1826 کشف شد... ساختار مولکولل آن نیز در سال 1866 توسط امیل ارلنمایر (Emil Erlenmeyer) کشف و سه سال بعد توسط کارل گریب (Carl Gräbe) تایید شد.
تصعید-روشهای جداسازی
مقدمه و تئوری:
فشار بخار یك ماده جامد با دما تغییر می كند. به همین دلیل، بعضی تركیبات جامد بدون اینكه از فاز مایع عبور كنند به آسانی و مستقیما به بخار تبدیل می شوند. این فرایند، تصعید نامیده می شود.
چون بخار را می توان دوباره جامد كرد از این تبدیل می توان به عنوان روشی برای تخلیص مواد استفاده كرد. عمل تخلیص وقتی به خوبی انجام پذیر است كه فشار بخار ناخالصیها مشخصا كمتر از فشار بخار ماده تصعید شدنی باشد.
به عبارتی دیگر تنها می توان مواد جامدی را از هم جدا کرد که اختلاف فشار بخار زیادی از یکدیگر دارند.
در این روش نمونه در دمایی پایین تر از نقطه ی ذوب گرم می شود و مستقیماً از حالت جامد به صورت بخار در می آید و سپس بخار حاصل در سطح سردی به حالت جامد متبلور می شود.
تصعید جامدات:
تصعید خاصیتی است كه معمولا در مواد نسبتا غیر قطبی با ساختمان بسیار متقارن دیده می شود. تركیبات متقارن، غالبا نقطه ذوب و فشار بخار بالایی دارند.
تبخیر پذیری آسان این مواد از سطح جامد را معلول ضعیف بودن نیروهای بین مولكولی می دانند.
روش کار:
- مقداری نفتالین ناخالص را بر روی شیشه ساعت ریخته،
-انتهای یک قیف شیشه ای تمیز را مسدود ( با کاغذ یا پنبه ) و با دقت وزن می کنیم(=25.88g)
-قیف را روی شیشه ساعت حاوی نفتالین برگردانده طوری که هیچ منفذی به بیرون نداشته باشد.
-مجموع قیف و شیشه ساعت را به ملایمت گرم می کنیم؛ بهتر است برای گرم كردن از حمام بخار استفاده شود. چنانچه حمام بخار در دسترس نبود، بشری را كه قطر دهانه آن متناسب با قطر شیشه ساعت باشد تا دو سوم حجم از آب پر كنید و شیشه ساعت و قیف را روی آن بگذارید و آب را به ملایمت گرم كنید. ( 30 الی 45 دقیقه آنرا به همان حال بگذارید )
-طی این مدت در اثر حرارت نفتالین تصعید شده و روی قیف سرد متراکم می شود.
-اجازه می دهیم سیستم کمی سرد شود. حال قیف را توزین کرده (=26.43 )
و وزن بلورها را گزارش می کنیم :
26.43 - 25.88 = 0.55 g